داستان تولد عیسی مسیح را همگان کما بیش شنیده ایم. ولی می خواهم در اینجا داستان سه خردمند ایرانی را که از طریق ستاره شناسی و مطالعه متون کهن دریافتند که در زمانی معین شهریاری از میان بین اسرائیل ظهور خواهد کرد که ملکوتش جهان را خواهد گرفت و به دیدار آن نوزاد شتافتند و برای او هدایایی از طلا، مورد و کندر بردند را برایتان بگویم که در فرهنگ مسیحیت بسیار معروف است.

اسامی این سه مغ ایرانی که گاهی آنان را سه پادشاه خردمند ایرانی هم نامیده اند در متون مسیحی کاسپار، ملکیور و بالتازار آمده است. ولی در متون و روایات پارسی اسامی آنان لهراسب، جاماست و گشتاسب می باشد. واژه "اسب" که بخش دوم هر سه کلمه است به معنای چابک و چالاک می باشد. این مغان سه گانه با هدایت ستارگان از راه ایران به بیت اللحم رسیدند و با هدایت ستاره خاصی که حضور حضرت مسیح را اعلام می کرد به خانه مریم رسیدند و آن نوزاد پادشاه را یافتند و در این زمان که ششم ژانویه نخستین سال میلادی بود دوازده روز از میلاد مسیح می گذشت. به همین جهت مسیحیان شب دیدار این سه خردمند را با حضرت مسیح به عنوان شب تجلی یا جشن دیدار یاد می کنند و آن روز را جشنی و ضیافتی برپا می کنند و به رسم اینکه آن سه خردمند برای مسیح هدیه آورده بودند در ایام کریسمس به یکدیگر هدیه می دهند.

اما رمز هر کدام از هدایایی که برای حضرت مسیح آوردند این است، از این سه هدیه "طلا" کنایه از ملکوت و سلطه و پادشاهی مسیح است و "کندر" کنایه از رایحه خوشی است که او با خود از عالم بالا آورده و جهانیان را مست کرده است و "مورد" کنایه از همه رنج ها و آلامی است که آن حضرت در راه عشق به انسانیت به جان خریده است.

مغان سه گانه در زمان حکومت هیرودیس در بیت اللحم از ایران به سوی اورشلیم حرکت کردند و در آنجا سراغ کودکی را گرفتند که پادشاه یهود خواهد بود. اما هیرودیس چون این را شنید مضطرب شد و همه روسا و فرماندهان خود را جمع کرد و آنگاه از آن سه خردمند ایرانی پرسید مسیح کجا متولد می شود؟ آنان گفتند در بیت اللحم یهودیه . سپس هیرودیس آن سه ایرانی را در خلوتی خواند و وقت ظهور ستاره را از ایشان تحقیق کرد. پس ایشان را به بیت اللحم روانه نمود و گفت بروید و از احوال آن طفل تفحص کنید و وقتی که او را یافتید مرا خبر دهید تا من نیز بیایم و او را پرستش کنم. آنان نیز در پی ستاره ای که در مشرق دیده بودند پیش رفتند و مریم و طفلش را یافتند و هدایا را به آنان تقدیم کردند و چون در خواب بدیشان در رسید که به نزد هیرودیس بازگشت نکنند، از راه دیگر به وطن خویش مراجعت کردند.

درمورد مقبره این سه خردمند مارکوپولو در سفرنامه خود آورده است که در شهر ساوه در نزدیکی تهران بنای مربع شکلی به او نشان داده اند که مقبره آن سه خردمند معروف بوده است و نیز مقبره دیگری در معبد کلن در اروپا توسط هلنای قدیس کشف شد که زیارتگاه آن سه مغ است.

تصاویر سه مغ ایرانی در تمامی کلیساها و معابد برجسته مسیحیان نقش بسته است که در حال ستایش مسیح و تقدیم هدیه ها هستند.

"تابلوی نقاشی اثر آلبرت ادل فلدت"