|
نوروز
نوروز، جشن ايرانيان از روزگاران كهن پر شكوه ترين جشن بهاری در جهان بوده است. نوروز بهارانه ای است كه روايت های تاريخ درباره پيدايش آن بسيار گوناگون است نوروز جشن شروع فروردين يا «فرودگان » است كه ياد آور اجداد و نياكان ما بود و چنان مي پنداشتند كه در پنج شب، ارواح پاك مردگان ، برای ديدار وضع زندگي و احوال بازماندگان به زمين فرود مي آيند و در خانه و آشيانه خويش سرگرم تماشا وسركشي مي شوند . اگرخانه روشن و پاكيزه و ساكنان آن راحت وشاد باشند ، ارواح مسرور و سرافراز برمي گردند. اما درغير اينصورت ، آنان غمگين وناراحت به منزلگاه خويش باز مي گردند وتا سال آينده به انتظار مي نشينند .
درباره پيدايش نوروز در روايتهایی چنين آمده است كه نيشكر را جمشيد در اين روز يافت و مردم از كشف خاصيت آن متحير شدند . پس جمشيد دستور داد تا از ( شهد آن ) شكر ساختند و به مردم هديه دادند . از اين رو ، آن را نوروز ناميدند .
همچنين روايت شده كه اهريمن ، بلای خشكسالي و قحطي را بر زمين فرو نشانيد . اما جمشيد به جنگ با اهريمن پرداخت و عاقبت او را شكست داد . آنگاه خشكسالي، قحطي ونكبت را بر روي زمين از ريشه بخشكانيد و به زمين بازگشت با بازگشت ويدرختان و هر نهال و چوب خشكي سبز شدند . پس مرد م اين روز را « نوروز » خواندند و هر كس به يمن و مباركي در تشتي جو كاشت و اين رسم سبزه نشانيدن در ايام نوروز از آن زمان به امروز باقي مانده است . در خيام نامه آمده است :
چون از پادشاهی جمشيد 421 سال گذشت ، جهان از او يكسره راست همي آمد .ايران و ايرانيان هم مطيع و مريد او شدند تا بفرمود گرمابه های بسيار ساختند و سيم و زر از معادن بر آوردند و ديبای ابريشمي بافتند كه آن روز ، روز اول « حمل » بود . پس جشني بر پا ساخته و نوروزش نام نهاد تا هر سال چو فروردين آيد، آن روز را جشن گيرند.
اما نوروز ، پس از مرگ جمشيد نيز به حيات خود ادامه داد. در معنا، نوروز ، از هجمه ها و حمله هاي يونانيان ، اعراب ، تركها ومغول ها جان به در برد و نوروز ثابت كرد كه مهم ترين جشن فرهنگي ميليون ها ايراني است كه در درون و بیرون ايران زندگي مي كنند.
هفت سین یا هفت شین؟
جشن نوروزی به آيينهای کشاورزی مربوط است. اين موضوع كه خوان نوروزى در ابتدا هفت شين بوده و سپس به هفت سين تبديل گشته است و يا به قول بهرام فرهوشى سين از واژهى سينى مىآيد، در هالهاى از ابهام قرار دارد. بسيارى از زرتشتيان سفره هفت شين مىچينند. در زمان ساسانيان نيز سفره هفت شين رواج داشته است. اين هفت شين عبارتند از: شهد، شير، شراب، شكر، شيرينی، شمع، شمشاد و شايه(ميوه). نانى كه در زمان ساسانيان بر خوان نوروزى قرار مىگرفت از هفت نوع غله و حبوبات فراهم مىآمد. زرتشتيان بر خوان نوروز هفت نوع گياه ، هفت نوع شيرينى، نقل و ميوهى خشك و هفت نوع ميوهى تازه مىگذارند كه مجموع آن نماد بيست و يك كتاب اوستاست.
اجزای هفت سین :سير (نماد درمان و طب)، سرکه(نماد شکیبایی و عمر)، سکه(نماد ثروت)، سمنو(نماد فراوانی و برکت)، سنجد(نماد عشق)، سبزه( نماد نوزایی)، سماق(نماد طلوع خورشید) و سيب (نماد زیبایی و تندرستی). البته به جز اجزای بالا سر سفره چیزهای دیگری مانند آيينه، ماهی، تخم مرغ رنگی نیز می گذارند.
درايران باستان شراب را به خاطر شاد بودن و شانه را به خاطر احترام به زن٬ شمع را به خاطر نور و روشنایی، بکار می بردند ولی بعد از اينکه عربها به ايران حمله کردند چون قادر به درک فلسفه و دنيای عميق و زيبای پشت سر هر کدام از اين شينها نبودند با آن مخالفت کردند و چون قادر به برانداختن اين رسم نمی شدند تصميم می گيرند شينها را به سين تغيير دهند و اين طوری بود که ما ايرانی ها حالا هفت سين می چينيم و شمع وسط سفره هفت سين به يادگار ازآن دوران به جا مانده...
پیشاپیش عید نوروز و آغاز سال نو را به تک تک شما عزیزان خجسته باد می گویم.
|
